Bon mieszkaniowy - jak uzyskać dofinansowanie?

Pogarszająca się sytuacja na rynku nieruchomości, systematyczny spadek zdolności kredytowej (będący skutkiem podwyżki stóp procentowych i wskaźniku WIBOR, a także nowej rekomendacji KNF) oraz rosnąca inflacja skłoniły rządzących do podjęcia prac nad nowym rodzajem wsparcia finansowego. Bon mieszkaniowy ma być zapomogą celową, mającą na celu pomoc w zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych Polaków. 

Z lektury tego artykułu dowiesz się m.in:

• czym jest bon mieszkaniowy,
• do kogo jest kierowany i od czego ma być uzależniona wysokość wsparcia,
• na co można przeznaczyć bon.

Czym jest bon mieszkaniowy?

Rząd planował wprowadzić bon mieszkaniowy w ramach Nowego Ładu (który ostatecznie zmienił nazwę na Polski Ład). Plany uruchomienia bonu mieszkaniowego sięgają zresztą jeszcze 2021 r. - wtedy o pracach nad wsparciem tego rodzaju informowało Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii.

Na razie jednak nie ma nowych informacji o programie, a ZUS nie wdrożył jeszcze procedury z tym związanej. Nabór wniosków o bon mieszkaniowy ma jednak zakończyć się dopiero 31 grudnia 2030 r., dlatego też można mieć nadzieję, że ostatecznie stosowna procedura zostanie uruchomiona.

Bon mieszkaniowy w założeniu ma być rodzajem finansowego wsparcia, służącym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych - czyli najmu albo zakupu własnego mieszkania lub domu. Ze wsparcia będą mogli skorzystać zarówno bezdzietni single jak i rodziny z dziećmi, które nie mogą wziąć kredytu hipotecznego.

Bon mieszkaniowy a Mieszkanie bez wkładu własnego - różnice

W przeciwieństwie do programu Mieszkanie bez wkładu własnego wsparcie w ramach bonu mieszkaniowego ma być udzielane również w przypadku wynajmu lokalu, a nie tylko przy budowie domu czy zakupie mieszkania. Program Mieszkanie bez wkładu własnego (który już funkcjonuje) ma na celu przede wszystkim umożliwienie zaciągnięcia kredytu hipotecznego bez konieczności posiadania własnych oszczędności na wkład własny.

Osoby starające się o kredyt w ramach tego programu mogą otrzymać gwarancję z BGK (maksymalnie w wysokości 100 tys. zł). Z kolei bon na mieszkanie ma być rodzajem bezpośredniego dofinansowania, a jego wysokość jest uzależniona m.in. od liczby dzieci.

Rodzaje bonów mieszkaniowych

Warunki udzielania oraz wysokość bonu mieszkaniowego jest uzależniona od rodzaju bonu. Można wyróżnić dwa rodzaje - rodzinny i społeczny.

Rodzinny bon mieszkaniowy

Jak nazwa wskazuje, beneficjentem rodzinnego bonu mieszkaniowego mają być rodziny z dziećmi. O bon rodzinny będą mogły jednak starać się wyłącznie małżeństwa z co najmniej trójką dzieci lub gospodarstwa domowe, w skład których wchodzi osoba z niepełnosprawnością.

Rodzinny bon na mieszkanie będzie można przeznaczyć na:

• wkład mieszkaniowy w spółdzielni mieszkaniowej,
• zakup mieszkania lub domu albo budowę domu jednorodzinnego,
• na partycypację w Towarzystwie Budownictwa Społecznego lub Społecznej Inicjatywie Mieszkaniowej.

Wysokość rodzinnego bonu mieszkaniowego ma być uzależniona od liczby dzieci i tego, czy rodzina posiada już własną nieruchomość - i jaką ma ona powierzchnię. Rodziny z co najmniej trójką dzieci, które jednocześnie nie posiadają własnej nieruchomości mieszkalnej (albo jej powierzchnia nie przekracza 65 m2), mogą liczyć na 100 tys. zł dofinansowania. Za każde kolejne dziecko przyznawane będzie dodatkowo 15 tys. zł.

Jeśli z kolei rodzina z trójką dzieci posiada już własną nieruchomość, a jej powierzchnia przekracza 65 m2, to nadal może ona otrzymać bon mieszkaniowy, jednak w znacznie niższej wysokości. W takim przypadku bon mieszkaniowy wyniesie 55 tys. zł, a za każde kolejne dziecko - dodatkowe 15 tys. zł.

Maksymalnie w ramach bonu mieszkaniowego będzie można otrzymać 145 tys. zł.

Społeczny bon mieszkaniowy

Podobnie jak w ramach rodzinnego bonu mieszkaniowego społeczny bon mieszkaniowy będzie można przeznaczyć na sfinansowanie wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej albo na partycypację w TBS lub SIM. Różnica polega jednak na tym, że społecznego bonu mieszkaniowego nie można przeznaczyć na zakup mieszkania lub domu albo budowę domu jednorodzinnego.

Wysokość społecznego bonu mieszkaniowego jest uzależniona od liczby osób w gospodarstwie domowym. Jednoosobowe gospodarstwa domowe będą mogły liczyć na kwotę w wysokości 5 tys. zł, małżeństwa bez dzieci - 10 tys. zł, małżeństwa z jednym dzieckiem - 25 tys. zł. Z kolei małżeństwa z dwójką dzieci będą mogły otrzymać 40 tys. zł.

Kto skorzysta z bonu mieszkaniowego?

Bon mieszkaniowy to rozwiązanie, które ma być dostępne zarówno dla samotnych osób, małżeństw, jak i rodzin z dziećmi. Różnice dotyczą wysokości wsparcia i celu dofinansowania.

Po przyznaniu bon będzie można realizować od 1 stycznia do 31 grudnia po roku jego przyznania, z opcją przedłużenia na kolejny rok - jednak za dodatkową opłatą.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych na razie nie prowadzi jednak naboru wniosków. ZUS musi najpierw przygotować systemy informatyczne do obsługiwania programu. Prawdopodobnie bon mieszkaniowy będzie dostępny dopiero w 2023 r.

Podsumowanie

Bon mieszkaniowy miał zostać wprowadzony w ramach Polskiego Ładu; zgodnie z zapisami ustawy - już w 2022 r. Na razie jednak złożenie wniosku nie jest możliwe. Bon mieszkaniowy w dużej mierze jest adresowany do rodzin wielodzietnych (one mają móc otrzymać rodzinny bon w wysokości nawet 145 tys. zł), ale ze wsparcia mają mieć możliwość skorzystać również single i bezdzietne małżeństwa. Na razie nie wiadomo jednak, kiedy ostatecznie program wejdzie w życie.