Parki kieszonkowe w Polsce - które warto odwiedzić?

Parki kieszonkowe (ang. pocket parks) zdobywają popularność wszędzie tam, gdzie zwarta zabudowa mieszkaniowa wyparła tereny zielone. Nierzadko sami mieszkańcy wkładają sporo pracy w urządzenie takich niewielkich ogrodów i dzięki temu zyskują przestrzeń do odpoczynku oraz spotkań na świeżym powietrzu.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:

• jak wyglądają parki kieszonkowe
• jaka jest ich historia
• w jakich miastach powstają tego typu tereny zielone 

Co to jest park kieszonkowy? Definicja i znaczenie

Parki kieszonkowe to niewielkie, publiczne tereny zielone tworzone między budynkami w centrach miast lub na osiedlach, z elementami małej architektury, przeznaczonymi do rekreacji lub wypoczynku. Najczęściej mają one od 300-1000 mkw. powierzchni. Powstają na niezagospodarowanych terenach dzięki finansowaniu crowdfundingowemu lub funduszom pozostającym w dyspozycji samorządu, np. w ramach budżetu obywatelskiego.

Miniparki są często wyposażone w niewielkie place zabaw dla dzieci, stoliki, ławki, leżaki. Mogą być tworzone wokół pomników, miejsc pamięci, rzeźb czy instalacji artystycznych. Według urbanistów mają być receptą na niedobór terenów zielonych w wielkich, gęsto zabudowanych miastach i zapewniać mieszkańcom kontakt z naturą, chociaż na niewielkim terenie i z ograniczoną ilością drzew i krzewów.

Historia parków kieszonkowych

Jeden z pierwszych, miejskich miniparków to Paley Park, który powstał w 1967 roku w Nowym Jorku na Manhattanie. Zajmuje powierzchnię zaledwie 390 mkw., a jego atrakcją jest sztuczny wodospad, który stanowi naturalną barierę dźwiękową, zagłuszającą odgłosy dochodzące z pobliskiej ulicy. Paley Park stał się inspiracją dla podobnego parku miejskiego w Charleston w Południowej Karolinie, który powstał w 2015 roku i został nazwany Theodora Park. Jego centralnym punktem jest basen z fontanną, w pobliżu znajduje się brama wykonana przez kowala-artystę.

Parki kieszonkowe na świecie

Niewielkie publiczne skwery powstały także w Sidney, Chile i w Wielkiej Brytanii, gdzie już w 1984 roku w tworzenie miniparków zaangażowała się lokalna społeczność. Co ciekawe, w Londynie powstał pierwszy na świecie pływający park kieszonkowy, nazywany Małą Wenecją. Z kolei w Meksyku władze miasta uruchomiły program aranżacji aż 150 parków kieszonkowych o powierzchni do 400 mkw., co pozwoli zagospodarować wolne przestrzenie miejskie, nawet w pobliżu dużych ulic i skrzyżowań. 

Parki kieszonkowe w Polsce

Pierwszy park kieszonkowy w Polsce powstał w Krakowie w 2016 roku na Zabłociu w Dzielnicy Podgórze, u zbiegu ulic Dekerta, Wałowej i Kiełkowskiego. Ma powierzchnię ok. 550 mkw. Kolejne w Łodzi, Wrocławiu, Warszawie - obecnie jest ich kilkaset i wciąż powstają kolejne, już nie tylko w największych miastach.

Park kieszonkowy we Wrocławiu

Tworzenie parków kieszonkowych we Wrocławiu to spore przedsięwzięcie, w które zaangażowało się miasto. Jest ich wiele, a jednym z popularniejszych jest Ptasi Zagajnik. Oprócz modernizacji alejek, nowych nasadzeń i małej architektury, zadbano tam również o poidełka, karmniki i budki lęgowe dla ptaków. Inny przykład to parki na Ołbinie, gdzie w ramach projektu Grow Green powstało ich siedem oraz „zielona” ulica Daszyńskiego, przy której zasadzono 41 drzew, 913 krzewów oraz 369 pnączy. Grow Green jest projektem z programu Horyzont 2020, czyli największego w historii programu finansowania badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej. Celem projektu jest przystosowanie miasta do zmian klimatu między innymi poprzez stworzenie parków kieszonkowych, zielonych ścian i ulic.

Park kieszonkowy w Krakowie

Od powstania pierwszego krakowskiego miniparku minęło pięć lat, dziś w całym mieście jest ich kilkadziesiąt. To efekt realizacji projektu Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie - Ogrody Krakowian. Jednym z najmłodszych parków kieszonkowych w Krakowie jest Ogród Kasztanowy. Znajduje się on na terenie Dzielnicy I – Stare Miasto, tuż obok Dworca Głównego przy ulicy Wita Stwosza. Minipark jest jak rekreacyjny ogród w skali mikro. To miejsce, które zdobią nie tylko kolorowe rośliny, ale także domki dla dzieci w kształcie kasztanów, huśtawko-ławki, stoliki piknikowe i instrumenty muzyczne wielkiego formatu. Wcześniej był tam parking, dziś to ostoja przyrody.

Park kieszonkowy w Krakowie, źródło: Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie, https://zzm.krakow.pl/aktualnosci/461-projekt-parku-kieszonkowego-dzielnica-xiv-czyzyny.html

Park kieszonkowy w Łodzi

Łódzkie miniparki są zlokalizowane na Starym Polesiu i na Bałutach. Najnowszym jest skwer przy skrzyżowaniu ulic Jaracza i Kilińskiego. Ma 900 mkw. i jest otoczony stylowym ogrodzeniem. Wewnątrz pojawiły się nowe nasadzenia, m.in. klony i magnolie, prawie 100 krzewów i 3 tys. traw ozdobnych. Są ławki, stojaki rowerowe oraz plac zabaw, a na nim huśtawki, zjeżdżalnie, piaskownice oraz linowa piramida wspinaczkowa.