Wiadomości mieszkaniowe

Iwona Bortniczuk

Iwona Bortniczuk

Nieruchomości - Porady - Wiadomości

30 listopada 2017

Oddaj swój głos!

Średnia ocen 4/5 na podstawie 489 głosów

Czy bloki z wielkiej płyty nadal są bezpieczne?

Czy mieszkanie w blokach z wielkiej płyty jest bezpieczne? Jaka jest trwałość wielkopłytowych blokowisk? Sprawdź!

Czy bloki z wielkiej płyty nadal są bezpieczne?

Wielka płyta to mieszkania w blokach, które budowane były w czasach PRL. Dla jednych stanowią ciepłe wspomnienia, dla innych koszmar. Te potężne osiedla kiedyś były stawiane masowo, co powoduje, że królują nad wieloma dzielnicami w miastach w Polsce. Mimo szeregu niedostatków, wciąż cieszą się zainteresowaniem i dużą popularnością wśród planujących zakup mieszkania Polaków. Zapowiedziany przez rząd plan diagnostyczny ma na celu sprawdzenie, czy wznoszone w PRL bloki z wielkiej płyty są i nadal będą bezpieczne dla obywateli.

Kto mieszka w blokach z wielkiej płyty?

Liczby muszą budzić respekt. Według szacunków aż 4 mln mieszkań w Polsce to lokale usytuowane w blokach z wielkiej płyty. Zamieszkuje je ponad 10 mln rodaków. Choć ten rodzaj budownictwa wiąże się z oczywistymi mankamentami (niewielki metraż, nieustawność, niska jakość materiałów wykończeniowych) i choć co chwilę słyszymy, że bloki z wielkiej płyty za kilkanaście lat się zawalą, wcale nie obserwujemy masowej migracji do mieszkań budowanych według nowoczesnych standardów i ulepszonych technologii. Na lepszy standard i wyprowadzkę stawiają raczej osoby z wyższym statusem ekonomicznym i społecznym.

Kluczowa dla atrakcyjności mieszkań w wielkiej płycie wydaje się lokalizacja - centralne lokalizacje na rynku pierwotnym są stosunkowo drogie, często nie w zasięgu przeciętnego Kowalskiego. Peryferyjne natomiast oznaczają niekiedy konieczność długiego dojazdu do centrum, i mogą wiązać się z brakami w infrastrukturze (brak placówek szkolnych, przedszkoli, przychodni, sklepów czy dobrych połączeń komunikacją miejską). To powoduje, że blokowisko w centrum wypada lepiej niż nowe mieszkanie na obrzeżach.

Warto podkreślić, że niektóre duże osiedla mieszkaniowe, są nie tylko lepiej zlokalizowane niż nowe budownictwo wielorodzinne, ale odznaczają się pełną infrastrukturą, zielenią oraz miejscami do rekreacji. Oczywiście zależy to przede wszystkim od operatywności spółdzielni mieszkaniowej. Mieszkańców blokowisk dzieli się na trzy zasadnicze grupy. Jedną z nich stanowią bezrobotni. Ich status społeczny jest niski, dlatego często prowadzi do rodzenia się zachowań patologicznych. Inną grupą są osoby starsze, które mieszkają na tych osiedlach od początku oraz młode rodziny na dorobku z dziećmi, które wybierają te mieszkania ze względu na cenę. Według szacunków, w takich miastach jak Wrocław, Kraków, Poznań, Gdańsk i Warszawa, mieszkanie w wielkiej płycie można zakupić nawet o 5 - 7 proc. taniej od przeciętnej ceny.

mieszkanie w wielkiej płycie
Wielka Płyta - osiedle w Warszawie

Historia bloków z wielkiej płyty

Korzenie wielkiej płyty sięgają pierwszej połowy XX wieku. Pierwsze blokowiska w tej technologii budowy powstały w Europie Zachodniej. Twórcom przysługiwała szlachetna idea - wielka płyta miała być odpowiedzią na gwałtowny rozwój miast i przyrost liczby mieszkańców. Bloki z wielkiej płyty zaczęto budować po I wojnie światowej w Holandii, a potem w Niemczech, Francji i Finlandii. Szerzej tego typu budownictwo upowszechniło się po II wojnie. Do zniszczonych miast przybywała ogromna liczba robotników, a wielu mieszkańców straciło dach nad głową. Ludzie nie mieli gdzie mieszkać, więc zaczęto budować pierwsze wielorodzinne bloki mieszkalne z elementów prefabrykowanych.

Pierwszy blok z wielkiej płyty w Polsce powstał w podwarszawskich Jelonkach w 1958 roku (dziś Warszawa-Bemowo). Boom budowlany przypadł na okres lat 70-80. Warto dodać, że aż 75 procent bloków w technologii wielkiej płyty wybudowano między 1971 a 1988 rokiem. Budowano dużo, budowano szybko, budowano z niekoniecznie najlepszej jakości materiałów. Ówcześni budowniczowie, jako czas optymalnej trwałości budynków stawianych w tej technologii wskazywali 50-70 lat. Dziś eksperci m.in. z Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa tonują ponure nastroje. Choć całościowy stan techniczny bloków z wielkiej płyty jest zróżnicowany - w zależności od stosowanych technik budowlanych - budynki znajdują się dziś w lepszej lub gorszej kondycji, jednak nie grozi nam katastrofa budowlana.

Czy bloki z wielkiej płyty są bezpiecznie?

Choć obawy wobec jakości materiałów zastosowanych do budowy budynków z wielkiej płyty mogą być słuszne, wśród inżynierów panuje zgodna opinia, że wdrażane w Polsce projekty były znacząco lepsze od tych, z których korzystali budowniczowie w sąsiednich krajach bloku wschodniego. Wielka płyta jest bezpieczna.

Wielka płyta - konstrukcja

Głównym mankamentem technologii wielkopłytowej są stalowe łączenia płyt, tzw. "agrafki", wieszaki łączące płyty zewnętrzne, płyty elewacyjne ze szkieletem budynku. Łączeniom należycie wypełnionym, uszczelnionym nic nie grozi. Tam jednak, gdzie dostała się wilgoć i powietrze, może nastąpić korozja poszczególnych elementów.

Nie ma jednak powodów do obaw - jedyny epizod z odpadnięciem płyty elewacyjnej miał miejsce w Rzeszowie w latach 90-tych. Samym konstrukcjom bloków z wielkiej płyty nie straszne były osunięcia się ziemi, wybuchy gazu - mimo oczywistych zniszczeń blokom nie groziło zawalenie. Uspokajają nas także spółdzielnie mieszkaniowe - podczas trwających w całym kraju prac termomodernizacyjnych, docieplania ścian zewnętrznych, prowadzone są prace konserwacyjne. Sprawdzana jest solidność mocowań płyt elewacyjnych, przeprowadzane są ewentualne naprawy.

Inną kwestią jest, że na administratorach ciąży obowiązek kontrolowania stanu technicznego budynków. Serie badań winny być przeprowadzane raz na 5 lat. Na własną rękę stan budynków z wielkiej płyty badali małopolscy samorządowcy. By w całości sfinansować przeprowadzenie prac rekonstrukcyjnych, niezbędne są jednak środki z budżetu centralnego lub unijnego.

mieszkania w wielkiej płycie
Mieszkania z wielkiej płyty - Warszawa

Bloki z wielkiej płyty na zachodzie

Obecnie w Zachodniej Europie obszary blokowisk wznoszonych w technologii wielkiej płyty stanowią teren intensywnych działań rewitalizacyjnych. Wynika to z wielu problemów, które generowały – degradacja przestrzenna i fizyczna, skutkująca wyludnianiem się osiedli oraz zmianą struktury społecznej, gdzie tworzą się monokultury słabo zintegrowanych imigrantów, generujących liczne problemy socjalne. Na szczęście w Polsce nie przybierają tak skrajnych postaci, jak za granicą.

U naszych zachodnich sąsiadów coraz częściej podejmuje się też decyzje o wyburzaniu bloków, a nawet całych osiedli z wielkiej płyty. Jak się okazuje w wielu miejscach bloki z wielkiej płyty nie przystają do współczesnych wymagań mieszkaniowych. Trudno je też przystosować, ponieważ stanowią sztywną konstrukcję, której nie da się przerobić.

Nasi sąsiedzi zakończyli już swoje badania nad trwałością bloków z wielkiej płyty. Nie ograniczono się wyłącznie do diagnostyki. Rewitalizację przeprowadzono już Niemczech, Francji i Skandynawii. Budynki, które nie odpowiadały nowoczesnym standardom zmodernizowano lub zburzono. Na Zachodzie wiele tego typu obiektów stało się pustostanami, a rewitalizacja odbyła się kosztem ogromnych nakładów finansowych. W samych Niemczech wydano na ten cel 30 mld euro (kwota dotyczy prac podejmowanych w latach 1990-2000). Poza burzeniem budynków, również przeprowadzano gruntowne remonty elewacji i stosowano nowoczesne materiały. We Francji np. przebudowano w nowej technologii blok z lat 60. ubiegłego wieku. Dzięki systemowi dostawianych od zewnątrz pomieszczeń o konstrukcji metalowej (system Epal d'Harc) architekci stworzyli efekt mieszkań dwupoziomowych.

Bloki z wielkiej płyty w Polsce - plan naprawy

Na początku 2016 roku rząd w Polsce zapowiedział ogólnonarodowy przegląd stanu technicznego bloków z wielkiej płyty. Do zadania wydelegowano Instytut Techniki Budowlanej. Na razie jednak nic nie wiadomo na temat zakresu potencjalnej rewitalizacji ani tym bardziej ram czasowych modernizacji. Wiadomo jedynie, że badanie zostanie przeprowadzone wspólnie z Narodowym Centrum Badania i Rozwoju. O konsultacje poproszone zostaną zagraniczne podmioty mające doświadczenie w prowadzeni takich prac. Badania ITB, w przeciwieństwie do wcześniej prowadzonych badań w skali mikro, mają być szeroko zakrojone, bazować na reprezentatywnej próbie całego budownictwa wielkopłytowego w Polsce. Wiadomo też, że skontrolowane zostaną przede wszystkim stalowe elementy łączeń płyt.

Dopiero wówczas, na podstawie wyników badań opracowane mają zostać procedery diagnostyczne, oszacowany zakres prac modernizacyjnych, a także ich koszt. Kiedy możemy się tych tego spodziewać? Wiceminister infrastruktury i budownictwa Tomasz Żuchowski nie wskazuje dokładnego terminu. Warto przypomnieć, że już w 2013 roku Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zapowiedziało przeprowadzenie badań kontrolnych stanu bezpieczeństwa bloków z wielkiej płyty. Trudno jednak wyrokować o skuteczności tych badań, ich wyniki nie dotarły do szerokiego grona zainteresowanych obywateli.

Podsumowanie

Atmosfera wokół bloków z wielkiej płyty jest dwoista. Z jednej strony panuje powszechne narzekanie na niski standard, narodowe powątpiewanie w jakość PRL-owskich budynków. Dochodzi również problem z miejscami parkingowymi, czy brak prawidłowego podziału przestrzeni na prywatne, półprywatne i publiczne. Z drugiej zaś strony bloki z wielkiej płyty i mieszkania w nich nadal cieszą się w Polsce zainteresowaniem na rynku nieruchomości, a administratorzy osiedli w wielkiej płycie uspokajają, że sytuacja jest stabilna i ewentualne prace konserwacyjne prowadzone są na bieżąco.

Nie da się ukryć, że estetyka bloków z wielkiej płyty, np. w Warszawie ulega sukcesywnej poprawie. Starają się wspólnoty i spółdzielnie, stopniowo polepszają standard budynków np. poprzez termomodernizację. Niektóre pomysły na elewację, czy coraz popularniejsze murale znacznie poprawiają wygląd ścian budynków. Dodatkowo, aby zwiększyć atrakcyjność osiedli, modernizowana jest infrastruktura osiedlowa czy place zabaw. Jeśli w budynkach nie ma balkonów, niejednokrotnie są podwieszane. Pojawiają się też udogodnienia charakterystyczne dla osiedli strzeżonych, jak monitoring, szlaban wjazdowy na pilota itp.

Powoduje to, że mieszkanie w wielkiej płycie nadal cieszy się popularnością, a budynki wznoszone w tej technologii stanowią dobrą alternatywę dla droższych, nowoczesnych osiedli.

Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami z rynku pierwotnego,
polub nasz fanpage Mieszkaniowe Inspiracje

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij go!

Dodaj komentarz

Komentowanie dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników.
Pola oznaczone gwiazdką * są obowiązkowe.

1 Komentarz

  • S.|15 stycznia 2021, 21:54