Czym jest Rekomendacja T KNF i jakie są jej aktualne założenia w 2026 r.?

W 2010 r. Komisja Nadzoru Finansowego wydała Rekomendację T w odpowiedzi na narastający problem nadmiernego zadłużania się kredytobiorców. Dokument ten zobowiązuje banki m.in. do tego, aby ostrożnie udzielały kredytów i w obiektywny sposób analizowały zdolność klientów do spłaty zobowiązania. Sprawdź, co w praktyce oznaczają dla ciebie założenia Rekomendacji T, jeśli planujesz zaciągnąć kredyt lub pożyczkę w banku.

Czym jest Rekomendacja T i jakich dotyczy zobowiązań?

Rekomendacja T to dokument, który zawiera zbiór zaleceń dla banków w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych. Prościej mówiąc, chodzi o kredyty i pożyczki, których banki udzielają osobom fizycznym na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą i rolniczą.

Rekomendacja T została wydana w 2010 r. na podstawie przepisów prawa bankowego. Następnie była nowelizowana w 2013 i 2018 r. Dotyczy należności niezabezpieczonych hipotecznie, czyli m.in.:

• kredytów konsumenckich,
• pożyczek gotówkowych,
• kart kredytowych,
• kredytów konsolidacyjnych,
• limitów w koncie.

Na czym polega rekomendacja U? Przeczytaj

Główne cele Rekomendacji T

Nadrzędnym celem Rekomendacji T jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa sektora bankowego poprzez wyeliminowanie nadmiernego ryzyka kredytowego. Jednocześnie dokument ten zwiększa ochronę kredytobiorców – zmniejsza ryzyko udzielania im kredytów, których nie byliby w stanie spłacić.

Założenia Rekomendacji T aktualne w 2026 r.

Obecnie obowiązuje dokument Rekomendacji T w wersji opublikowanej na stronie KNF-u 14 września 2018 r.

Ocena zdolności kredytowej

Rekomendacja T zobowiązuje banki, aby w obiektywny sposób oceniały zdolność kredytową klientów i określały poziom akceptowalnego ryzyka. Dokument wskazuje dwa rodzaje analizy – ilościową i jakościową.

• Analiza ilościowa uwzględnia dochody i wydatki klienta banku. Odpowiada na pytanie, czy kredytobiorca ma odpowiednio duży i stabilny dochód (potwierdzony zaświadczeniami i innymi dokumentami), aby terminowo spłacać zobowiązanie.
• Analiza jakościowa bierze pod uwagę cechy klienta, które mogą wpływać na jego zdolność spłaty kredytu.

Rekomendacja T w wersji obowiązującej od 2013 r. pozwala bankom oceniać zdolność kredytową w uproszczonej procedurze – na podstawie oceny scoringowej, oświadczenia klienta o dochodach i wydatkach, historii rachunku bankowego czy danych z zewnętrznych baz. Uproszczone zasady skracają czas oczekiwania na decyzję. Dotyczą stałych klientów banku oraz kredytów w niewielkiej kwocie.

Dokument wskazuje maksymalne kwoty kredytu lub pożyczki objęte uproszczoną procedurą. Zależą one od czasu współpracy klienta z bankiem i od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, które ogłasza GUS. Obecnie (październik/listopad 2026) wynosi ono 9 266,48 zł, zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 20 października 2026.

Weryfikacja kredytobiorców w bazach

Rekomendacja T zobowiązuje banki, aby weryfikowały historię kredytową klientów w zewnętrznych źródłach, a zwłaszcza bazach biur informacji kredytowej (np. BIK) i biur informacji gospodarczej (np. BIG InfoMonitor). Powinny w nich sprawdzać informacje o aktualnych zobowiązaniach kredytobiorców oraz historii spłaty, a także przekazywać do nich dane o należnościach kredytowych swoich klientów.

Wskaźnik DTI i jego wpływ na dostępność kredytów

Rekomendacja T wprowadziła również wskaźnik DTI (debt-to-income), który banki powinny uwzględniać podczas oceny zdolności kredytowej. Mierzy on stosunek wydatków finansowych klienta do jego dochodów.

Począwszy od aktualizacji Rekomendacji T z 2013 r., banki mogą ustalać indywidualnie maksymalny poziom wskaźnika DTI, który umożliwia klientom zaciągnięcie kredytu. Przyjęty próg nie powinien być jednak przypadkowy, lecz dostosowany m.in. do akceptowalnego przez bank poziomu ryzyka kredytowego dla poszczególnych profili klientów. Wskaźnik DTI zatwierdza rada nadzorcza banku w strategii zarządzania ryzykiem.

Przykład obliczenia DTI

Aby obliczyć swój własny DTI, skorzystaj z następującego wzoru:

DTI = (miesięczne zobowiązania finansowe / miesięczny dochód netto) x 100 proc.

Weź pod uwagę zarówno dotychczasowe wydatki, jak i wynikające z nowej raty kredytu. Jeśli twój miesięczny dochód wynosi 8000 zł netto, masz miesięczne zobowiązania finansowe w kwocie 2000 zł, a rata nowego kredytu wyniesie 700 zł, twój wskaźnik DTI to 33,75 proc.

Oblicz swoją zdolność kredytową

Obowiązki informacyjne

Rekomendacja T zobowiązuje banki do tego, aby przed udzieleniem kredytu informowały klientów o ryzyku stóp procentowych oraz ryzyku walutowym.

Dodatkowe rekomendacje dotyczące kredytów walutowych

W przypadku kredytów walutowych bank powinien powiadamiać kredytobiorców o niekorzystnych skutkach zmiany kursu walut oraz spreadów. Informacja może przyjąć np. formę symulacji nowej wysokości raty. Zalecenie to wprowadziła nowelizacja Rekomendacji T z września 2018 r.

Jednocześnie banki są zobowiązane, aby w pierwszej kolejności proponować klientom kredyty w złotych lub innej walucie, w której uzyskują główny dochód.

Które zasady Rekomendacji T już nie obowiązują?

W pierwotnej wersji Rekomendacji T obowiązywały sztywne progi wskaźnika DTI, które wynosiły:

• 50 proc. dochodu netto – dla klientów z dochodem do kwoty przeciętnego wynagrodzenia,
• 65 proc. dochodu netto – dla klientów z dochodem powyżej przeciętnego wynagrodzenia.

Zasady te okazały się jednak zbyt restrykcyjne dla banków, a zdolność kredytowa klientów gwałtownie zmalała. Klienci zaczęli wybierać bardziej ryzykowne dla nich rozwiązanie w postaci wysoko oprocentowanych pożyczek chwilówek. Z tego właśnie powodu KNF postanowiła złagodzić założenia Rekomendacji T – i to już w 2013 r. Od tamtej pory banki mogą samodzielnie ustalać próg DTI dopuszczalny przy udzielaniu kredytu lub pożyczki.

Kluczowe różnice między Rekomendacją T a Rekomendacją S

Kredytom i pożyczkom hipotecznym KNF poświęciła inny dokument – Rekomendację S. Wskazuje ona m.in. zasady dotyczące wymaganego wkładu własnego przy zakupie nieruchomości na kredyt. Wprowadza też wskaźnik DSTI, LTV (stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości) oraz bufor stopy procentowej przy ocenie zdolności kredytowej.

Czym jest rekomendacja S? Przeczytaj

Zamów bezpłatną poradę kredytową

Rekomendacja T – podsumowanie

Rekomendacja T ma istotne znaczenie dla każdego kredytobiorcy, który ubiega się o niezabezpieczony hipoteką kredyt lub pożyczkę. Ogranicza nadmierne ryzyko kredytowe i zapobiega nadmiernemu zadłużeniu. Znajomość zasad Rekomendacji T pozwala zrozumieć, w jaki sposób bank ocenia zdolność kredytową. Dzięki temu możesz lepiej przygotować się do rozmowy z bankiem i zwiększysz swoje szanse na pomyślną decyzję.