Czy Pracownicze Plany Kapitałowe będą sposobem na mieszkanie?

Od 1 lipca 2019 r. działają Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK). Warto wiedzieć, że ten nowy element polskiego systemu emerytalnego posiada również swój mieszkaniowy kontekst. Chodzi o możliwość wypłaty środków zgromadzonych na PPK w celu sfinansowania wkładu własnego do kredytu mieszkaniowego. Można oczekiwać, że takim wariantem zainteresuje się przynajmniej część młodych Polaków. Mowa o osobach, które mają problemy z samodzielnym uzbieraniem 10% - 20% ceny mieszkania, czyli kwoty wymaganej przez banki w ramach wkładu własnego. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili dokładnie wyjaśnić zasady finansowania wkładu kredytowego przy pomocy wypłaty z Pracowniczych Planów Kapitałowych. Ciekawym elementem analizy jest także symulacja przedstawiająca możliwości użycia PPK przez młodego pracownika do sfinansowania wkładu w kredycie mieszkaniowym. 

Kwotę na wkład własny później trzeba będzie zwrócić do PPK

W pierwszej kolejności warto zajrzeć do ustawy z 4 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 2215), która reguluje zasady działania PPK. Zgodnie ze wspomnianym aktem prawnym, środki zgromadzone przy pomocy Pracowniczych Planów Kapitałowych mogą posłużyć do jednorazowego sfinansowania wkładu kredytowego w następujących inwestycjach o charakterze mieszkaniowym: 

• budowa lub przebudowa budynku mieszkalnego 
• zakup prawa własności budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego
• nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części
• nabycie udziału we współwłasności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w nieruchomości gruntowej

Co ważne, opisywana wypłata może dotyczyć nawet 100% środków aktualnie zgromadzonych na PPK. Warto jednak podkreślić, że ustawodawca postawił dwa warunki osobom finansującym wkład własny przy pomocy oszczędności emerytalnych. Po pierwsze, taka operacja będzie możliwa jeśli posiadacz Pracowniczego Planu Kapitałowego nie ukończył jeszcze 45 lat. Po drugie, środki pobrane z PPK trzeba zwrócić (wedle ich wartości nominalnej). Taki zwrot powinien rozpocząć się nie później niż po 5 latach od wypłaty środków i musi zakończyć się najpóźniej po 15 latach (począwszy od daty pobrania pieniędzy z PPK). Osoba przekraczająca wspomniane terminy, będzie musiała zapłacić podatek Belki od wcześniejszych zysków kapitałowych dotyczących opóźnionej wpłaty.   

W pięć lat trudno jest uzbierać wkład potrzebny do kredytu

Ustawowy limit wieku pracownika pobierającego z PPK środki potrzebne na wkład własny (45 lat) wydaje się stosunkowo wysoki. Osoby liczące sobie 35 lat - 40 lat zwykle mają mniejsze problemy z wkładem własnym niż młodsi zatrudnieni. Właśnie dlatego eksperci portalu RynekPierwotny.pl w ramach analizy postanowili uwzględnić sytuację młodego pracownika, który po pięciu latach przekazywania środków do PPK chce wypłacić oszczędności w celu sfinansowania wkładu kredytowego. Założono, że taka osoba początkowo zarabia 4000 zł brutto, a jej wynagrodzenie co roku rośnie o 2,5% (po odliczeniu inflacji). Zgodnie z pozostałymi założeniami, PPK zapewnia realną stopę zwrotu na poziomie 3,2%, a młody pracownik oraz jego pracodawca przekazują minimalną składkę (łącznie 3,5% wynagrodzenia brutto). 

Po uwzględnieniu powyższych warunków oszczędzania w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych okazuje się, że przykładowy młody pracownik po pięciu latach będzie mógł wypłacić 11 292 zł w celu pokrycia wkładu własnego. Obecnie takie środki sfinansowałyby zaledwie 6,5% wartości przeciętnego mieszkania o cenie jednostkowej 5000 zł/mkw. i powierzchni 35 mkw. Analogiczny wynik rośnie do 8,4% jeśli przy zachowaniu innych wcześniejszych założeń przyjmiemy, że dwie osoby zarabiające po 4000 zł brutto przez pięć lat oszczędzały w PPK na wkład potrzebny do zakupu mieszkania za 250 000 zł (50 mkw. x 5000 zł/mkw.). Zarówno pierwsza, jak i druga wartość procentowa sugeruje, że po pięciu latach oszczędzania przeciętnemu Polakowi trudno będzie przy pomocy Pracowniczych Planów Kapitałowych sfinansować całość wkładu własnego potrzebnego do zakupu mieszkania. Środki z PPK mogą jednak ułatwić zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (uzupełniając inne oszczędności). Trzeba oczywiście pamiętać, że taka emerytalna pożyczka powinna zostać spłacona w ciągu kolejnych 10 lat - 15 lat.