Skutki podatkowe zwrotu kosztów usunięcia wad mieszkania w ramach gwarancji

Jeżeli kupujący otrzymał od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej, wystawca dokumentu (gwarant) ma obowiązek usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w gwarancji.

Jeżeli w gwarancji nie określono innego terminu, termin wynosi jeden rok licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy (jeżeli w gwarancji nie postanowiono inaczej).

Kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu  rękojmi  za wady fizyczne rzeczy, niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji.

Niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy w czasie od wydania jej gwarantowi do jej odebrania przez uprawnionego z gwarancji ponosi gwarant.

Jeżeli gwarant dostarczył osobie uprawnionej zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolną od wad albo dokonał istotnych napraw rzeczy objętej gwarancją, termin gwarancji biegnie na nowo od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy naprawionej. Jeśli gwarant wymienił część rzeczy, zasadę stosuje się odpowiednio do części wymienionej. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o czas, w ciągu którego wskutek wady rzeczy objętej gwarancją uprawniony z gwarancji nie mógł z niej korzystać.

Umowa gwarancji może ograniczyć obowiązki gwaranta do naprawy rzeczy i wyłączyć możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lutego 2002 r., sygn. akt II CKN 125/00 treść gwarancji określa każdy gwarant indywidualnie za aprobatą kupującego, posługując się przepisami Kodeksu cywilnego, a kupujący nie musi się godzić na udzielenie mu gwarancji (a więc na coś więcej, niż przewiduje „czysta" umowa sprzedaży). Jeżeli więc przyjmuje gwarancję, czy to producenta, czy też sprzedawcy, to zawiera z nim umowę (dodatkową) o treści opisanej w dokumencie gwarancyjnym – stwierdził Sąd Najwyższy.

Gwarancja ma charakter umowny i podlega zasadzie swobody umów. Można zatem w praktyce ukształtować gwarancję w ten sposób, że kupujący przyjmuje na siebie ciężar usuwania wad na koszt i ryzyko gwaranta. Rozliczenie kosztów w takim przypadku może nastąpić na podstawie rachunków lub ryczałtowo. W takiej sytuacji nie można uznać, że otrzymany od gwaranta zwrot kosztów poniesionych przez kupującego (kosztów, do poniesienia których był zobowiązany gwarant) stanowi dla kupującego przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu, za przychody z innych źródeł uważa się przede wszystkim: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ustawy o PIT, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i  17  oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

W konsekwencji, w sytuacji gdy deweloper w ramach gwarancji miał obowiązek usunięcia zgłoszonych przez kupującego usterek w zakupionym mieszkaniu, ale ich nie usunął, natomiast uwzględniając złożoną reklamację zwrócił kupującemu poniesione koszty należy stwierdzić, że zwrot kosztów usunięcia usterek nie stanowił przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji kupujący nie ma obowiązku opodatkowania otrzymanej od dewelopera kwoty.