Czy osoba będąca w konkubinacie ma prawo wstąpić w stosunek najmu mieszkania po zmarłym partnerze?

W sprawie, rozstrzygniętej przez Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z 28 maja 2015 r., sygn. akt I C 386/15 powódka złożyła pozew przeciwko gminie o ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmu mieszkania w miejsce dotychczasowego najemcy tego lokalu.

W uzasadnieniu pozwu powódka stwierdziła, że w tym mieszkaniu zamieszkiwała wspólnie z najemcą tego lokalu od momentu zawarcia umowy najmu tego mieszkania, to jest  od 1 października 2012 r. do dnia jego śmierci i nadal mieszka w tym lokalu, jest tam też zameldowana na pobyt stały. Według zapewnienia powódki prowadziła ona ze zmarłym wspólnie gospodarstwo domowe pozostając z najemcą we wspólnym pożyciu. Związek ten miał charakter wieloletni, trwał ponad 25 lat. Pod koniec życia dotychczasowego najemcy w związku z pogorszeniem jego stanu zdrowia powódka także opiekowała się nim i prowadziła wspólny dom.

Powódka podkreśliła w pozwie, że dokonała ona nakładów na ten lokal, finansując zakup materiałów zużytych w czasie remontu. Ponadto ponosiła też koszty wspólnego życia z najemcą w postaci kosztów ubezpieczenia samochodu będącego ich współwłasnością, kosztów abonamentu telewizyjnego, ubezpieczenia mieszkania i opłat czynszowych z tytułu najmu lokalu. W ocenie powódki powyższe wystarcza do uznania, że wstąpiła ona w stosunek najmu po zmarłym najemcy na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego.

Pozwana gmina domagała się oddalenia pozwu. Gmina wskazała, że podnoszona przez powódkę długoletnia więź jest wątpliwa, ponieważ najemca mieszkania nie wymienił jej w treści umowy najmu lokalu z dnia 15 października 2012 r. jako osoby uprawnionej do zamieszkiwania w lokalu. Ponadto gmina podkreślała, że powódka jest posiadaczem innego mieszkania, dlatego też nie ma prawa do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy.

Co orzekł sąd?

Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku ustalił, że powódka wstąpiła w stosunek najmu  mieszkania w miejsce dotychczasowego najemcy. W uzasadnieniu wyroku sąd orzekł, że po śmierci najemcy powódka nadal zamieszkuje w tym mieszkaniu i opłaca koszty użytkowania lokalu. W ocenie sądu powódka pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą mieszkania. Ich związek był długotrwały, bo trwał około 25 lat. Wspólne pożycie, w rozumieniu art. 691 Kodeksu cywilnego, oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie. Powódkę łączyła z najemcą lokalu więź emocjonalna, uczuciowa i gospodarcza. Powódka opiekowała się w chorobie swego partnera. Prowadziła i utrzymywała wspólny dom. Razem prowadzili wspólne gospodarstwo domowe współdecydując o najważniejszych sprawach życia codziennego, wspólnie opłacając koszty korzystania z lokalu i remontów mieszkania. Byli współwłaścicielami samochodu, z którego wspólnie korzystali. Powódka niemal od momentu zawarcia umowy najmu mieszkania była w nim zameldowana na pobyt stały. Tam koncentrowało się jej centrum życiowe, nie posiadała przy tym prawa do innego lokalu. Stale zamieszkiwała z najemcą w tym mieszkaniu do chwili jego śmierci i mieszka w tym lokalu w dalszym ciągu.

W konsekwencji sąd ustalił wstąpienie powódki w stosunek najmu mieszkania w miejsce dotychczasowego najemcy.